خواجه نصير الدين الطوسي
250
تنسوخ نامه ايلخانى ( فارسى )
و بيشتر از مشك كه در اين زمان مىآورند ، بدين جانب ، مشك خطائى است . و بعد از آن ( مشك ) « 1 » هندى كه از جانب هندوستان آورند ، ( و ) بوى آن كم باشد ، امّا « 2 » بيشتر از ديگر مشكها به كار دارند ، سياهرنگ بود . و در وى شياف بسيار باشد ، امّا كمتر از خطائى بود . و بعد از آن كشميرى باشد . و اين نوع از همهء انواع « 3 » بدتر باشد . نافهاى به وزن ده درم برآيد ، كه درو يك مثقال بيشتر نبود ، و درو نيز شياف باشد . و پوستها برهم پيچيده ، ( و ) بكارى زيادت نيايد ، مگر ] « 4 » عطّاران آن را با مشك نيكو بياميزند . و اين اخس انواع مشك باشد . امتحان مشك ، آبگينه بر آتش نهند ، و قدرى مشك بر وى اندازند ، اگر بوى مشك خالص آيد ، نيكو باشد . و اگر بوى ديگر ظاهر گردد ، مغشوش بود « 5 » . و نيز در سر دندان بخايند ، و در ركوئى گيرند ، و بمالند ، اگر ركو رنگين شود ، و ثفلى بماند « 6 » مشك بود . و اگر همه با ركو حل « 7 » شود ، و هيچ نماند ، خيانت كرده باشند . ديگر سر « 8 » سوزن در سير زند « 9 » ، و در سر « 9 » نافه زند ، اگر بوى مشك دهد نيكست ، و اگر بوى « 10 » سير دهد ، بد باشد .
--> ( 1 ) - از نسخهء ج ، ن افزوده شد ( 2 ) - ج ، ن : و اما ( 3 ) - كلمهء ( انواع ) در - ج ، ن - نيست ( 4 ) - از صفحهء 151 سطر هفتم تا اينجا مقدار يك ورق از نسخهء - م - افتاده است ( 5 ) - ج ، ن ، م : نيكو بود و اگر مغشوش بود بوى ديگر ظاهر شود - ج ، ن : نيك بود ( 6 ) - ع ، ج ، ن : نماند ( 7 ) - كلمهء ( حل ) در - م ، ن ، ج - نيست ( 8 ) - كلمهء « سر » ( در هر دو موضع تنها ) در - ع - است ( 9 ) - م : در سر زنند - ج ، ن : در سير زنند ( 10 ) - ( بوى ) در - ن - نيست .